വഴിതെറ്റാതെ പ്രാവുകൾ കൂട്ടിലെത്തുന്നതിന് പിന്നിലെ രഹസ്യം പുറത്ത്; അത്ഭുത കേന്ദ്രം കണ്ണുകളിലല്ല, കരളിൽ!

മേഘാവൃതമായ ആകാശത്തിലൂടെ കിലോമീറ്ററുകൾ അകലെനിന്നും പ്രാവുകൾ വഴിതെറ്റാതെ കൃത്യമായി തങ്ങളുടെ കൂട്ടിലേക്ക് എങ്ങനെ തിരിച്ചെത്തുന്നു? വർഷങ്ങളായി ശാസ്ത്രലോകത്തെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയിരുന്ന ഒരു ചോദ്യമാണിത്. ഭൂമിയുടെ കാന്തികവലയം (Magnetic Field) മനസ്സിലാക്കി സഞ്ചരിക്കാൻ ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക കഴിവുണ്ടെന്ന് നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപ് തന്നെ ശാസ്ത്രം മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ, ഈ അത്ഭുത കോമ്പസ് പ്രാവുകളുടെ ശരീരത്തിൽ എവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് എന്നതിൽ ശാസ്ത്രജ്ഞർക്ക് വ്യക്തതയില്ലായിരുന്നു.

ഇപ്പോഴിതാ ജീവശാസ്ത്ര രംഗത്ത് വലിയൊരു നാഴികക്കല്ലാകാൻ പോകുന്ന നിർണായകമായ ആ കണ്ടെത്തൽ നടത്തിയിരിക്കുകയാണ് ഗവേഷകർ. പ്രാവുകളുടെ കരളിലാണ് (Liver) ഈ കാന്തിക കോമ്പസ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് എന്നാണ് ഏറ്റവും പുതിയ പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. യുകെയിലെ പ്രശസ്തമായ മാക്സ് പ്ലാങ്ക് ഇൻസ്‌റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ആനിമൽ ബിഹേവിയർ (Max Planck Institute of Animal Behavior), ജർമ്മനിയിലെ ബോൺ സർവകലാശാല (University of Bonn) എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഗവേഷകരുടേതാണ് ഈ സംയുക്ത കണ്ടെത്തൽ.

കരളിലെ ഇരുമ്പ് കോശങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് എങ്ങനെ?

പക്ഷികൾ കാന്തികവലയം തിരിച്ചറിയുന്നത് അവയുടെ കണ്ണുകളോ ചുണ്ടുകളോ ഉപയോഗിച്ചാണെന്നായിരുന്നു മുൻകാലങ്ങളിലെ നിഗമനങ്ങൾ. എന്നാൽ ആ ധാരണകളെ തിരുത്തിക്കുറിക്കുന്നതാണ് പുതിയ പഠനം.

• മാക്രോഫേജുകളുടെ പങ്ക്: പ്രാവുകളുടെ കരളിൽ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് മാക്രോഫേജുകൾ (ഇരുമ്പ് അടങ്ങിയ പ്രതിരോധ കോശങ്ങൾ) അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഇവ കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ച ചുവന്ന രക്താണുക്കളിലെ ഇരുമ്പ് ഘടകങ്ങളെ വേർതിരിച്ച് ശേഖരിക്കുന്നു.

• കാന്തികവലയവുമായുള്ള ക്രമീകരണം: ഈ ഇരുമ്പ് തന്മാത്രകൾ ഭൂമിയുടെ കാന്തികവലയത്തിന് അനുസൃതമായി തനിയെ ക്രമീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

• തലച്ചോറിലേക്കുള്ള സന്ദേശം: കരളിലെ ഈ കാന്തിക കോശങ്ങൾ പ്രാവുകളുടെ നാഡീവ്യൂഹവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കാന്തികവലയത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വ്യതിയാനങ്ങൾ ഈ കോശങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുകയും, ഈ വിവരങ്ങൾ നാഡികൾ വഴി പ്രാവിന്റെ തലച്ചോറിലേക്ക് കൈമാറുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതുവഴിയാണ് തങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കേണ്ട കൃത്യമായ ദിശ പ്രാവുകൾ തിരിച്ചറിയുന്നത്.

സൂര്യപ്രകാശവും കാന്തികവലയവും

സാധാരണ വെയിലുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ പ്രാവുകൾ ദിശയറിയാൻ സൂര്യപ്രകാശത്തെയാണ് പ്രധാനമായും ആശ്രയിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ആകാശം മേഘാവൃതമാവുകയും സൂര്യനെ കാണാൻ കഴിയാതെ വരികയും ചെയ്യുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് ഇവ ഈ ആഭ്യന്തര കാന്തിക കോമ്പസിന്റെ സഹായം തേടുന്നത്.

 കരളിലെ രോഗപ്രതിരോധ കോശങ്ങളാണ് ഈ അത്ഭുത കോമ്പസായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതെന്ന കണ്ടെത്തൽ ശാസ്ത്രലോകത്ത് പുതിയൊരു വാതിൽ തുറക്കുകയാണ്. പക്ഷികളുടെയും മറ്റ് മൃഗങ്ങളുടെയും ദേശാടനങ്ങളെക്കുറിച്ചും (Migration), പ്രകൃതിയിലെ കാന്തിക വ്യതിയാനങ്ങൾ ജീവികളെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നുവെന്നും കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ മനസിലാക്കാൻ ഈ പഠനം സഹായിക്കുമെന്നാണ് ഗവേഷകരുടെ പ്രതീക്ഷ.