റഷ്യയിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യയിലേക്ക് നേരിട്ടുള്ള റെയിൽപാത; വൻ പദ്ധതിയുമായി മോസ്കോ, വഴിയിൽ പാകിസ്ഥാനും അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും

മോസ്‌കോ: സമുദ്ര വാണിജ്യപാതകളിലെ സുരക്ഷാ ആശങ്കകളും മേഖലയിലെ വർധിച്ചുവരുന്ന സംഘർഷങ്ങളും കണക്കിലെടുത്ത് റഷ്യയിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യയിലേക്ക് നേരിട്ടുള്ള റെയിൽപാത നിർമിക്കുന്നതിനുള്ള വൻ പദ്ധതിയുമായി റഷ്യ. റഷ്യൻ ഉപപ്രധാനമന്ത്രി മറത് ഖൂസ്‌നൂലിൻ ആണ് ഇത്തരമൊരു ആശയം മുന്നോട്ടുവച്ചത്.

പരമ്പരാഗത സമുദ്രപാതകൾ നേരിടുന്ന സുരക്ഷാ പ്രതിസന്ധികളാണ് കരമാർഗമുള്ള ബദൽ ഗതാഗത സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ച് റഷ്യ ആലോചിക്കാൻ പ്രധാന കാരണം. യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കരിങ്കടലിൽ ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങൾ വർധിച്ചതോടെ റഷ്യൻ എണ്ണക്കപ്പലുകളുടെയും മറ്റ് ചരക്കുകപ്പലുകളുടെയും യാത്രയ്ക്ക് തടസ്സങ്ങൾ നേരിടുന്നുണ്ട്.

അതേസമയം, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷങ്ങളും ചെങ്കടൽ, ബോസ്ഫറസ്, ഹോർമുസ് തുടങ്ങിയ തന്ത്രപ്രധാനമായ സമുദ്രപാതകളുടെ സുരക്ഷയെ ബാധിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതോടെ റഷ്യ-ഇന്ത്യ വ്യാപാരത്തിന് കൂടുതൽ സുരക്ഷിതവും സ്ഥിരതയുള്ളതുമായ കരമാർഗം കണ്ടെത്തേണ്ട സാഹചര്യമാണുള്ളത്.

മോസ്‌കോയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് തെക്കോട്ട് നാല് രാജ്യങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന റെയിൽ ശൃംഖലയാണ് റഷ്യ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന നിർദേശത്തിന്റെ പ്രധാന ആശയം. പദ്ധതി യാഥാർഥ്യമായാൽ റഷ്യയിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള ചരക്കുനീക്കം സമുദ്രപാതകളെ ആശ്രയിക്കാതെ കരമാർഗം നടത്താൻ സാധിക്കും.

നിലവിൽ റഷ്യയെയും ഇന്ത്യയെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പ്രധാന ബദൽ ഗതാഗത പദ്ധതിയാണ് ഇന്റർനാഷണൽ നോർത്ത്-സൗത്ത് ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കോറിഡോർ (INSTC). ഇറാനിലെ ചബഹാർ തുറമുഖം ഉൾപ്പെടെയുള്ള സംവിധാനങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചാണ് ഈ ഗതാഗത ശൃംഖല പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. എന്നാൽ അമേരിക്കൻ ഉപരോധങ്ങളും മധ്യപൂർവേഷ്യയിലെ അസ്ഥിരതയും പദ്ധതിയുടെ പ്രവർത്തന വേഗതയെ ബാധിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്.

പുതിയ റെയിൽപാത യാഥാർഥ്യമായാൽ കടൽമാർഗത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കാനും റഷ്യ-ഇന്ത്യ വ്യാപാരബന്ധങ്ങൾക്ക് പുതിയ ഗതിവേഗം നൽകാനും കഴിയുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

റഷ്യ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന നിർദിഷ്ട റെയിൽ ശൃംഖല യാഥാർഥ്യമായാൽ കരയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട രാജ്യങ്ങളായ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും തുർക്ക്മെനിസ്ഥാനുമടക്കമുള്ള രാജ്യങ്ങൾക്ക് വലിയ സാമ്പത്തിക നേട്ടമുണ്ടാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. പുതിയ വ്യാപാരപാതകൾ തുറക്കുന്നതിലൂടെ ചരക്കുനീക്കം, നിക്ഷേപം, അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനം എന്നിവയ്ക്ക് ഇത് വഴിയൊരുക്കും.

എന്നാൽ സാമ്പത്തിക സാധ്യതകൾക്കൊപ്പം പദ്ധതിക്ക് വലിയ രാഷ്ട്രീയവും സുരക്ഷാപരവുമായ വെല്ലുവിളികളുമുണ്ട്.

ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള നിലവിലെ നയതന്ത്ര ബന്ധത്തിലെ വിള്ളലുകളും ദീർഘകാല അതിർത്തി തർക്കങ്ങളും പാകിസ്ഥാൻ വഴിയുള്ള ചരക്കുനീക്കത്തിന് പ്രധാന തടസ്സമാകാം. കൂടാതെ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി തർക്കങ്ങളും സുരക്ഷാ പ്രശ്നങ്ങളും പദ്ധതിയുടെ പ്രായോഗികതയെ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കുന്നു.

അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലും പാകിസ്ഥാനിലും പുതിയ റെയിൽവേ പാതകൾ നിർമിക്കുന്നതിന് കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറിന്റെ നിക്ഷേപം ആവശ്യമായി വരും. നിലവിലുള്ള റെയിൽവേ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളുടെ പരിമിതികളും പദ്ധതിയുടെ വേഗതയെ ബാധിക്കാനിടയുണ്ട്.

റഷ്യയുടെ നിർദേശത്തോട് ഇന്ത്യയോ പാകിസ്ഥാനോ ഇതുവരെ ഔദ്യോഗികമായി പ്രതികരിച്ചിട്ടില്ല. അതിനാൽ പദ്ധതി പ്രാഥമിക നിർദേശത്തിൽ നിന്ന് യാഥാർഥ്യത്തിലേക്ക് എത്തുമോ എന്നത് വരും ദിവസങ്ങളിലെ നയതന്ത്ര ചർച്ചകളും സാമ്പത്തിക-സുരക്ഷാ വിലയിരുത്തലുകളും നിർണയിക്കും.