ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ നിർണ്ണായകമായ ഒരു വഴിത്തിരിവിലായിരുന്നു കർണാടകയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന നേതാവ് മല്ലികാർജുൻ ഖാർഗെ പാർട്ടിയുടെ അമരത്തേക്ക് എത്തുന്നത്. നിഴൽപ്രസിഡന്റാകുമെന്ന പരിഹാസക്കാറ്റുടെ വായടപ്പിച്ചു 4 വർഷമാണ് ഖാർഗെ പിന്നിടുന്നത്. 2022 ഒക്ടോബർ 26നു പാർട്ടിയുടെ അധ്യക്ഷപദവി ഏറ്റെടുക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസ് അതിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ താഴ്ചയുടെ 8 വർഷം പിന്നിടുകയായിരുന്നു. തുടർച്ചയായ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് തിരിച്ചടികളും ഏറ്റവും വലിയ താഴ്ചയും നേരിട്ടിരുന്ന കാലഘട്ടത്തിലാണ് അദ്ദേഹം പാർട്ടി ചുമതലയേറ്റെടുക്കുന്നത്. തന്റേതായ പ്രവർത്തന ശൈലിയും സ്വരവും ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച ഖാർഗെ, 'നിഴൽ പ്രസിഡന്റ്' എന്ന പരിഹാസങ്ങളെല്ലാം തിരുത്തിക്കുറിച്ച് നാല് വർഷം പൂർത്തിയാക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിനെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു.
1942 ജൂലൈ 21-ന് കർണാടകയിലെ ബീദർ ജില്ലയിലുള്ള വാരവട്ടി ഗ്രാമത്തിലാണ് മാപ്പണ്ണ മല്ലികാർജുൻ ഖാർഗെയുടെ ജനനം. കർഷക-തൊഴിലാളി കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബാല്യം ദുരന്തങ്ങളും കഠിനമായ ദാരിദ്ര്യവും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളോട് പൊരുതി വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ അദ്ദേഹം നിയമബിരുദം നേടി. തുടർന്ന് അഭിഭാഷകനായി ജോലി ചെയ്യവേ തൊഴിലാളി പ്രസ്ഥാനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുകയും അവരുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി ശബ്ദമുയർത്തുകയും ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് സജീവ പൊതുരംഗത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത്.
കർണാടക രാഷ്ട്രീയവും 'പരാജയമറിയാത്ത നേതാവും'1969-ൽ കോൺഗ്രസിൽ ചേർന്ന ഖാർഗെ, 1972-ൽ ഗുർമിത്കൽ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നാണ് ആദ്യമായി കർണാടക നിയമസഭയിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. തുടർച്ചയായി ഒമ്പത് തവണ നിയമസഭാംഗമായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട് കർണാടക രാഷ്ട്രീയത്തിലെ 'പരാജയമറിയാത്ത നേതാവ്' എന്ന വിളിപ്പേര് അദ്ദേഹം നേടി. കൂടാതെ കർണാടക പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി (KPCC) അധ്യക്ഷനായും നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായും അദ്ദേഹം മികച്ച പ്രവർത്തനം കാഴ്ചവെച്ചു. ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ സജീവ സാന്നിധ്യം2009-ൽ ലോക്‌സഭയിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഖാർഗെ, ഡോ. മൻമോഹൻ സിംഗ് മന്ത്രിസഭയിൽ തൊഴിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായും പിന്നീട് റെയിൽവേ മന്ത്രിയായും ചുമതല വഹിച്ചു. 2014-ൽ കോൺഗ്രസ് ലോക്‌സഭയിൽ പ്രതിപക്ഷത്തായപ്പോൾ, സഭയിലെ കക്ഷിനേതാവായി പാർട്ടിയുടെ ശബ്ദമായി നിലകൊണ്ടത് ഖാർഗെയായിരുന്നു. 2020-ൽ രാജ്യസഭയിലെത്തിയ അദ്ദേഹം പിന്നീട് പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി ചുമതലയേറ്റു. ഹിന്ദി, ഇംഗ്ലീഷ്, കന്നഡ, ഉറുദു, മറാത്തി തുടങ്ങിയ ഭാഷകളിലുള്ള പ്രാവീണ്യം ദേശീയതലത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദങ്ങൾക്ക് വലിയ ശക്തി നൽകി.
അധ്യക്ഷ പദവിയും സംഘടനാ മികവും2022 ഒക്ടോബറിൽ നടന്ന ആഭ്യന്തര തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ശശി തരൂരിനെ പരാജയപ്പെടുത്തി 2022 ഒക്ടോബർ 26-നാണ് മല്ലികാർജുൻ ഖാർഗെ കോൺഗ്രസ് അധ്യക്ഷ പദവി ഏറ്റെടുക്കുന്നത്. ജഗ്ജീവൻ റാമിന് ശേഷം ഈ സ്ഥാനത്തെത്തുന്ന ദളിത് നേതാവെന്ന പ്രത്യേകതയും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്. രാഹുൽ ഗാന്ധിയുടെ 'ഭാരത് ജോഡോ യാത്ര', 'ഭാരത് ജോഡോ ന്യായ യാത്ര' എന്നിവയ്ക്ക് ശക്തമായ സംഘടനാ പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു. ലോക്‌സഭയിലെ സീറ്റെണ്ണം നൂറിലേക്ക് എത്തിച്ചതും കർണാടക, തെലങ്കാന സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ നിയമസഭാ വിജയങ്ങളും പാർട്ടിയുടെ ആത്മവിശ്വാസം ഇരട്ടിയാക്കി. ഇതിനൊപ്പം ജാതി സെൻസസും സാമൂഹിക നീതിയും പാർട്ടിയുടെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ വിഷയങ്ങളായി ഉയർത്തിക്കാട്ടാനും ഖാർഗെയുടെ നേതൃത്വത്തിനായി. സഖ്യ രാഷ്ട്രീയവും ആഭ്യന്തര വെല്ലുവിളികളുംവിവിധ പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികളെ 'ഇന്ത്യാ സഖ്യ'ത്തിന്റെ കുടക്കീഴിൽ കൊണ്ടുവരുന്നതിലും ഏകോപനം സാധ്യമാക്കുന്നതിലും ഖാർഗെ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു.
ഗാന്ധി കുടുംബവുമായി ഏറ്റുമുട്ടലിന് നിൽക്കാതെ ആഭ്യന്തര തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരിചയസമ്പന്നത സഹായിച്ചു. അതേസമയം, ഹരിയാന, മഹാരാഷ്ട്ര തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങൾ കൈവിട്ടുപോയതും പാർട്ടിനുള്ളിലെ ചില ആഭ്യന്തര അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സ്വന്തം ശൈലിയിൽ പാർട്ടി അധ്യക്ഷൻ എന്ന പദവിയുടെ സ്വത്വം ഉയർത്തിപ്പിടിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിയുന്നുണ്ട്. ഉപസംഹാരംഒരു സാധാരണ തൊഴിലാളിയുടെ മകനായി ജനിച്ച്, ജീവിതത്തിലെ പ്രതിസന്ധികളെയും ദുരന്തങ്ങളെയും രാഷ്ട്രീയ ഇച്ഛാശക്തികൊണ്ട് മറികടന്നാണ് മല്ലികാർജുൻ ഖാർഗെ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയുടെ അമരക്കാരനായത്. അനാവശ്യ പ്രകോപനങ്ങളില്ലാത്ത സൗമ്യതയും അടിത്തട്ടിലെ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ടുള്ള പ്രവർത്തന ശൈലിയും അദ്ദേഹത്തെ കോൺഗ്രസിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ശ്രദ്ധേയരായ അധ്യക്ഷന്മാരിൽ ഒരാളാക്കി മാറ്റുന്നു.
